Kiểm định giá trị cấu trúc và khả năng phân biệt của thang đo VQ11 đối với chất lượng cuộc sống người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Tóm tắt

Mục tiêu: Kiểm định giá trị cấu trúc và khả năng phân biệt của thang đo VQ11 phiên bản tiếng Việt trong đo lường chất lượng cuộc sống của người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang được thực hiện trên 168 người bệnh COPD tại Phòng khám Hô hấp, Bệnh viện Thanh Nhàn từ tháng 4 đến tháng 5 năm 2025. Dữ liệu được thu thập bằng bảng hỏi VQ11 phiên bản tiếng Việt thông qua phỏng vấn trực tiếp. Phân tích nhân tố khám phá Exploratory Factor Analysis (EFA) được sử dụng để đánh giá cấu trúc tiềm ẩn của thang đo. Độ tin cậy nội tại được xác định bằng hệ số Cronbach’s alpha. Giá trị phân biệt được kiểm định bằng cách so sánh điểm VQ11 giữa các nhóm người bệnh theo mức độ khó thở (mMRC) và mức độ triệu chứng (CAT). Kết quả: Chỉ số KMO đạt 0,935 và kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê (p<0,001), cho thấy dữ liệu phù hợp để thực hiện EFA. Kết quả phân tích rút được hai nhân tố chính với tổng phương sai trích đạt 74,3%, các mục hỏi được phân nhóm rõ ràng thành hai cấu phần. Hệ số Cronbach’s alpha toàn thang đo đạt 0,942; tất cả các mục đều có tương quan với tổng thang đo > 0,3. Trung vị điểm VQ11 ở nhóm có mức độ khó thở mMRC ≥ 2 là 28,5 (IQR: 11), cao hơn so với nhóm mMRC < 2 là 21,0 (IQR: 4); p<0,001. Mức độ triệu chứng của bệnh, nhóm có CAT ≥ 10 có điểm VQ11 cao hơn nhóm CAT < 10 (23,0 so với 20,0; p<0,001). Kết luận: Thang đo VQ11 phiên bản tiếng Việt cho thấy cấu trúc hai nhân tố rõ ràng trong quần thể người bệnh COPD được khảo sát, với độ tin cậy cao và khả năng phân biệt tốt giữa các nhóm bệnh nhân theo đặc điểm lâm sàng. Công cụ này phù hợp để sử dụng trong đo lường chất lượng cuộc sống của người bệnh COPD tại Việt Nam.