ISSN: 1859 - 2872
Đa thuốc và tình trạng dễ bị tổn thương ở bệnh nhân nội trú cao tuổi tại Việt Nam
Main Article Content
Keywords
Tóm tắt
Bối cảnh: Tình trạng dễ tổn thương và đa thuốc là hai hội chứng lão khoa quan trọng thường xuất hiện đồng thời và có thể làm trầm trọng thêm các kết cục bất lợi ở người cao tuổi. Mặc dù mối liên quan giữa hai tình trạng này đã được nghiên cứu rộng rãi trên thế giới, dữ liệu tại Việt Nam - đặc biệt ở bệnh nhân nội trú - vẫn còn hạn chế. Mục tiêu: Xác định tỷ lệ đa thuốc và tình trạng dễ bị tổn thương ở bệnh nhân cao tuổi điều trị nội trú tại Việt Nam, đồng thời khảo sát mối liên quan giữa hai yếu tố này bằng thang điểm Clinical Frailty Scale (CFS). Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang được thực hiện tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 từ tháng 4 đến tháng 7 năm 2025. Bệnh nhân ≥ 60 tuổi điều trị tại các khoa nội được tuyển chọn. Tình trạng dễ tổn thương được đánh giá bằng CFS và phân loại thành: Khỏe mạnh, tiền dễ tổn thương và dễ tổn thương. Đa thuốc được định nghĩa là sử dụng đồng thời ≥ 5 thuốc và đa thuốc nghiêm trọng là ≥10 thuốc. Mức độ tuân thủ điều trị và các đặc điểm lâm sàng cũng được ghi nhận. Hồi quy logistic đa biến được sử dụng để xác định các yếu tố dự báo độc lập của tình trạng dễ bị tổn thương, đồng thời hiệu chỉnh cho các yếu tố nhiễu tiềm tàng. Kết quả: Trong số 188 bệnh nhân (tuổi trung bình 72 ± 7; 97,3% nam), tỷ lệ đa thuốc là 64,4% và đa thuốc nghiêm trọng là 6,9%. Tỷ lệ đa thuốc tăng theo mức độ dễ tổn thương: 53,6% ở nhóm khỏe mạnh, 75,3% ở nhóm tiền dễ tổn thương và 80,0% ở nhóm dễ tổn thương (p=0,005). Bệnh nhân dễ tổn thương sử dụng số thuốc trung bình cao hơn (7 ± 2) so với nhóm khỏe mạnh (5 ± 3; p=0,017). Mặc dù nhóm dễ tổn thương có mức tuân thủ thấp hơn (70%) so với nhóm tiền dễ tổn thương (92,6%) và khỏe mạnh (87,6%), sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê (p=0,080). Trong phân tích đa biến, tuổi là yếu tố dự báo độc lập duy nhất của tình trạng dễ tổn thương (OR = 1,09; KTC 95%: 1,04 - 1,15; p<0,001). Kết luận: Đa thuốc có tỷ lệ cao ở bệnh nhân nội trú cao tuổi Việt Nam và có liên quan chặt chẽ với tình trạng dễ tổn thương trong phân tích đơn biến, tuy nhiên mối liên quan này phần lớn chịu ảnh hưởng bởi tuổi. Việc tích hợp sàng lọc dễ tổn thương (CFS) vào thực hành dược lâm sàng và tối ưu hóa điều trị thuốc cho người cao tuổi có thể giúp cải thiện độ an toàn và kết cục điều trị ở nhóm bệnh nhân dễ tổn thương.
Article Details
Các tài liệu tham khảo
2. Pazan F, Wehling M (2021) Polypharmacy in older adults: a narrative review of definitions, epidemiology and consequences. Eur Geriatr Med 12(3): 443-452. doi:10.1007/s41999-021-00479-3
3. Fried LP, Tangen CM, Walston J et al (2001) Frailty in older adults: Evidence for a phenotype. J Gerontol A Biol Sci Med Sci 56(3): 146-156. doi:10.1093/gerona/56.3.m146
4. Rosted E, Schultz M, Sanders S (2016) Frailty and polypharmacy in elderly patients are associated with a high readmission risk. Dan Med J 63(9).
5. Cesari M (2020) How polypharmacy affects frailty. Expert Review of Clinical Pharmacology. 13(11): 1179-1181. doi:10.1080/17512433.2020.1829467
6. Nguyễn Văn Tân, Đặng Trần Trúc Phương (2023) Tỉ lệ sử dụng thuốc không thích hợp ở bệnh nhân cao tuổi nhập viện và những yếu tố liên quan. Y học cộng đồng 64(3)doi:https://doi.org/10.52163/yhc.v64i3.633
7. Hagiwara S, Komiyama J, Iwagami M et al (2024) Polypharmacy and potentially inappropriate medications in older adults who use long-term care services: A cross-sectional study. BMC Geriatr 24(1): 696. doi:10.1186/s12877-024-05296-4.
8. Nwadiugwu MC (2020) Frailty and the Risk of Polypharmacy in the Older Person: Enabling and Preventative Approaches. J Aging Res: 6759521. doi:10.1155/2020/6759521
9. Lê Xuân Dương ĐXT, Đỗ Thanh Hoà (2023) Nghiên cứu mối liên quan giữa sử dụng nhiều thuốc và ngã ở người bệnh từ 65 tuổi trở lên. Journal of 108 - Clinical Medicine and Phamarcy 18(dbv). doi:https://doi.org/10.52389/ydls.v18idbv.1967
10. Phạm Thị Hoài Giang NTTH, Trần Viết Lực, Phạm Thắng (2023) Thực trạng sử dụng nhiều thuốc ở người bệnh cao tuổi điều trị ngoại trú tại bệnh viện đa khoa tỉnh Ninh Bình. Tạp chí Y học Việt Nam. 532(1). doi:https://doi.org/10.51298/vmj.v532i1.7313
11. Veronese N, Stubbs B, Noale M et al (2017) Polypharmacy is associated with higher frailty risk in older people: An 8-Year Longitudinal Cohort Study. J Am Med Dir Assoc 18(7): 624-628. doi:10.1016/j.jamda.2017.02.009
12. Curtin D, Jennings E, Daunt R et al (2020) Deprescribing in older people approaching end of life: A randomized controlled trial using STOPPFrail Criteria. J Am Geriatr Soc 68(4): 762-769. doi:10.1111/jgs.16278
13. Hurley E, Dalton K, Byrne S, Foley T, Walsh E (2024) Pharmacist-Led Deprescribing Using STOPPFrail for Frail Older Adults in Nursing Homes. Journal of the American Medical Directors Association. 25(9). doi:10.1016/j.jamda.2024.105122
14. Nguyen TX, Nguyen TN, Nguyen AT et al (2020) Polypharmacy at discharge in older hospitalised patients in Vietnam and its association with frailty. Australas J Ageing 39(3): 230-236. doi:10.1111/ajag.12722.
15. Dong PTX, Pham VTT, Nguyen LT et al (2020) Impact of pharmacist-initiated educational interventions on improving medication reconciliation practice in geriatric inpatients during hospital admission in Vietnam. J Clin Pharm Ther 47(12): 2107-2114. doi:10.1111/jcpt.13758
16. O'Mahony D, Cherubini A, Guiteras AR et al (2023) STOPP/START criteria for potentially inappropriate prescribing in older people: Version 3. Eur Geriatr Med 14(4): 625-632. doi:10.1007/s41999-023-00777-y
17. Dijk MT AM, Pouw C, Hertogh CMPM, van Marum RJ, Hugtenburg JG, Smalbrugge M (2024) Medication Appropriateness for Older Nursing Home Patients With a Limited Life Expectancy: From STOPP/START Version 2 to the ReNeWAL Criteria. Journal of the American Medical Directors Association 25(9) :105143. doi:https://doi.org/10.1016/j.jamda.2024.105143
18. Rochon PA, Stall NM, Reppas-Rindlisbacher C, Gurwitz JH (2023) STOPP/START version 3: Even better with age. European Geriatric Medicine. 14(4): 635-637. doi:10.1007/s41999-023-00784-z
Article Sidebar
