Phân tích hiệu quả điều trị của caspofungin trong điều trị nhiễm nấm xâm lấn tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

  • Nguyễn Duy Tám Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
  • Hoàng Thị Mỹ Hoa Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
  • Cấn Thị Két Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
  • Nguyễn Thị Mai Duyên Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
  • Nguyễn Văn Tùng Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
  • Nguyễn Thị Hải Yến Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
  • Nguyễn Trung Hà Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

Main Article Content

Keywords

Caspofungin, nấm xâm lấn, kháng thuốc, hiệu quả điều trị, Bệnh viện TWQĐ 108

Tóm tắt

Mục tiêu: Phân tích xu hướng tiêu thụ, đặc điểm dịch tễ - nhạy cảm và phân tích hiệu quả điều trị caspofungin trong nhiễm nấm xâm lấn tại Bệnh viện Trung ương Quân đội (TWQĐ) 108. Đối tượng và phương pháp: Phương pháp mô tả hồi cứu. Đối tượng nghiên cứu gồm số liệu sử dụng caspofungin từ 01/01/2020 đến 30/6/2025 được trích xuất từ phần mềm VIMES và các bệnh nhân thỏa mãn tiêu chí lựa chọn, loại trừ được điều trị caspofungin từ 01/01/2024 đến 30/06/2025. Kết quả: Xu hướng tiêu thụ caspofungin tăng có ý nghĩa thống kê (Sen’s slope = 0,026 DDD/tháng; S=1100, p<0,001). Trong 107 bệnh nhân được phân tích (tuổi trung bình 66; nam 80,7%; 57,0% điều trị tại ICU), loài phân lập chủ yếu là C. tropicalis (45,7%), C. albicans (28,6%) và C. parapsilosis (11,4%). Kháng sinh đồ cho thấy 100% C. tropicalisC. albicans nhạy cảm với caspofungin, trong khi 25% C. parapsilosis kháng. Sau 14 ngày, tỷ lệ sạch nấm đạt 51,9%; đáp ứng lâm sàng toàn bộ 68,2% (khỏi/đỡ 57,9%). Tử vong 30 ngày là 38,3%. Điều trị tại ICU là yếu tố liên quan mạnh nhất đến tử vong (78,1% ở nhóm tử vong so với 46,0% ở nhóm sống; p=0,001). Tác dụng không mong muốn hiếm gặp, chỉ ghi nhận 2 trường hợp tăng men gan (1,8%). Kết luận: Nghiên cứu ghi nhận xu hướng sử dụng caspofungin tăng rõ rệt tại Bệnh viện TWQĐ 108 giai đoạn 2020 - 2025, phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của thuốc trong điều trị nhiễm nấm xâm lấn. Các chủng nấm gây bệnh chủ yếu là C. tropicalisC. albicans, với tỷ lệ nhạy cảm cao đối với caspofungin. Hiệu quả điều trị và tính an toàn được ghi nhận khả quan, song tỷ lệ tử vong vẫn cao, đặc biệt ở bệnh nhân điều trị tại ICU.

Article Details

Các tài liệu tham khảo

1. Mehta Y, Rao PV, Mahajan R Panackel C (2025) Evaluating the Efficacy and Safety of Anidulafungin and Caspofungin in Invasive Candida Infections in Intensive Care Units in India: A Prospective, Observational, Multicenter, Open-Label Study. Cureus 17(7): 88039.
2. Donnelly JP, Chen SC, Kauffman CA, Steinbach WJ et al (2020) Revision and Update of the Consensus Definitions of Invasive Fungal Disease From the European Organization for Research and Treatment of Cancer and the Mycoses Study Group Education and Research Consortium. Clin Infect Dis 71(6): 1367-1376.
3. Pappas PG, Kauffman CA, Andes DR, Clancy CJ et al (2016) Clinical Practice Guideline for the Management of Candidiasis: 2016 Update by the Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis 62(4): 1-50.
4. Bienvenu AL, Pradat P, Guerin C, Aubrun F et al (2020) Evaluation of first-line therapies for the treatment of candidemia in ICU patients: A propensity score analysis. Int J Infect Dis 93: 15-21.
5. Trương Thiên Phú (2021) Các tác nhân gây nhiễm nấm máu và đề kháng thuốc kháng nấm của Candida spp tại Bệnh viện Chợ Rẫy năm 2019. Y học Thành phố Hồ Chí Minh 25(3).
6. Liu T, Sun S, Zhu X, Wu H et al (2025) Epidemiology, clinical characteristics, and outcome in candidemia: a retrospective five-year analysis from two tertiary general hospitals. BMC Infectious Diseases 25(1): 512.
7. Thủy N. T. T., Nhi V. N. Y., Dũng P. T. J. T. c. Y. h. V. N. (2025) Phân tích chi phí - hiệu quả của echinocandins với các thuốc kháng nấm khác trong điều trị nhiễm nấm candida xâm lấn tại Việt Nam dựa trên quan điểm cơ quan chi trả bảo hiểm y tế. 548(1).
8. Li Z, Zong Y, Chen D, Ma J et al (2025) Efficacy and safety of voriconazole and caspofungin for the treatment of invasive pulmonary aspergillosis in critically ill patients in China. Front Cell Infect Microbiol 15: 1584950.
9. Jarque I, Tormo M., Bello JL, Rovira M et al (2013) Caspofungin for the treatment of invasive fungal disease in hematological patients (ProCAS Study). Med Mycol 51(2): 150-154.
10. Mora-Duarte J, Betts R, Rotstein C, Colombo AL et al (2002) Comparison of caspofungin and amphotericin B for invasive candidiasis. N Engl J Med 347(25): 2020-2029.
11. Pappas PG, Rotstein CMF, Betts RF, Nucci M et al (2007) Micafungin versus Caspofungin for Treatment of Candidemia and Other Forms of Invasive Candidiasis. Clinical Infectious Diseases, 45(7): 883-893.
12. Phạm Hồng Thắm, Nguyễn Duy Khang, Nguyễn Đức Trí, Trần Minh Hoàng (2024) Phân tích tình hình sử dụng và xu hướng tiêu thụ thuốc kháng nấm tại viện Nhân dân Gia định giai đoạn 2020-2023. Tạp chí Y học Việt Nam, 536.
13. Cornely OA, Bassetti M, Calandra T, Garbino J et al (2012) ESCMID* guideline for the diagnosis and management of Candida diseases 2012: non-neutropenic adult patients. Clin Microbiol Infect, 18 Suppl 7: 19-37.
14. Bac ND, Anh LT, Quang LB, Luc NK et al (2019) Prevalence of Candida bloodstream isolates from patients in two hospitals in Vietnam. Iran J Microbiol 11(2): 108-113.
15. Zaas AK, Dodds Ashley ES, Alexander BD, Johnson MD et al (2006) Caspofungin for invasive candidiasis at a tertiary care medical center. Am J Med 119(11): 993.e1-6.
16. Healey KR, Perlin DS (2018) Fungal Resistance to Echinocandins and the MDR Phenomenon in Candida glabrata. J Fungi (Basel): 4(3).
17. Shields RK, Nguyen MH, Clancy CJ (2015) Clinical perspectives on echinocandin resistance among Candida species. Curr Opin Infect Dis 28(6): 514-22.
18. Honoré PM, Girardis M, Kollef M, Cornely OA et al (2024) Rezafungin versus caspofungin for patients with candidaemia or invasive candidiasis in the intensive care unit: pooled analyses of the ReSTORE and STRIVE randomised trials. Crit Care 28(1): 348.