Đánh giá kiến thức và hành vi sử dụng thuốc chống đông trên bệnh nhân ngoại trú tại Bệnh viện Tim Hà Nội

  • Nguyễn Hữu Duy Trường Đại học Dược Hà Nội
  • Hoàng Nguyễn Kim Thoa Trường Đại học Dược Hà Nội
  • Nguyễn Thị Liên Hương Trường Đại học Dược Hà Nội
  • Vũ Quỳnh Nga Bệnh viện Tim Hà Nội

Main Article Content

Keywords

Thuốc chống đông, tuân thủ dùng thuốc, kiến thức

Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá kiến thức về sử dụng thuốc chống đông và tuân thủ dùng thuốc trên bệnh nhân ngoại trú tại Bệnh viện Tim Hà Nội. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang được thực hiện tại Cơ sở 1 - Bệnh viện Tim Hà Nội từ tháng 12/2022 đến tháng 02/2023. Đối tượng nghiên cứu là các bệnh nhân ngoại trú đang sử dụng thuốc chống đông, đồng ý tham gia nghiên cứu. Thông tin được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp về tiền sử, mức độ tuân thủ dùng thuốc và kiến thức liên quan đến thuốc chống đông. Kiến thức được đánh giá bằng bộ câu hỏi AKT đã được hiệu chỉnh và thẩm định bằng tiếng Việt. Mức độ tuân thủ điều trị được đo lường bằng phương pháp tính tỷ lệ số ngày sử dụng thuốc (Proportion of Days Covered – PDC); bệnh nhân được xem là có tuân thủ tốt nếu PDC ≥ 80%. Kết quả: Nghiên cứu ghi nhận 153 bệnh nhân tham gia. Trong đó, gần 60% bệnh nhân dưới 65 tuổi. Khoảng 70% bệnh nhân có trình độ học vấn tốt nghiệp trung học cơ sở hoặc thấp hơn, bao gồm cả bệnh nhân không biết chữ. Bệnh nhân có hiểu biết tương đối tốt về cách sử dụng thuốc hàng ngày và các lưu ý khi can thiệp phẫu thuật nhằm giảm nguy cơ chảy máu. Tuy nhiên, kiến thức chuyên biệt về thuốc VKA và biến cố bất lợi còn hạn chế. Tỷ lệ tuân thủ dùng thuốc tốt đạt 93,5%; bệnh nhân sử dụng VKA có mức độ tuân thủ cao hơn so với nhóm sử dụng DOAC. Nghiên cứu cho thấy có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa kiến thức về thuốc chống đông và mức độ tuân thủ dùng thuốc (p<0,05). Kết luận: Kiến thức và hành vi sử dụng thuốc chống đông của bệnh nhân ngoại trú tại Bệnh viện Tim Hà Nội còn một số hạn chế và cần được cải thiện nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ xảy ra các biến cố bất lợi.

Article Details

Các tài liệu tham khảo

1. Ababneh M et al (2021) Warfarin adherence and anticoagulation control in atrial fibrillation patients: A systematic review. Eur Rev Med Pharmacol Sci 25(24): 7926-7933.
2. Ozaki AF et al (2020) Real-World Adherence and Persistence to Direct Oral Anticoagulants in Patients With Atrial Fibrillation: A Systematic Review and Meta-Analysis. Circ Cardiovasc Qual Outcomes 13(3): 005969.
3. Khouja C et al (2022) Oral anticoagulants: a systematic overview of reviews on efficacy and safety, genotyping, self-monitoring, and stakeholder experiences. Syst Rev 11(1): 232.
4. Phạm Hồng Thắm, C.M.N. (2020) Dịch thuật và thẩm định độ tin cậy của bộ câu hỏi khảo sát kiến thức về sử dụng thuốc kháng đông. Tạp chí Y học TP. Hồ Chí Minh, 2020. phụ bản Tập 24(6), 131-133.
5. Hansen RA et al (2009) Comparison of methods to assess medication adherence and classify nonadherence. Ann Pharmacother 43(3): 413-22.
6. Obamiro KO et al (2017) Anticoagulation knowledge in patients with atrial fibrillation: An Australian survey. Int J Clin Pract 72(3): 13072.
7. Võ Thị Hà, D.L.H.G., Lê Cao Phương Duy (2021) Hoạt động tư vấn bởi dược sĩ về sử dụng thuốc chống đông máu đường uống cho bệnh nhân ngoại trú tại bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Tạp chí Y Dược lâm sàng 108, 2021. Tập 16 Hội nghị Khoa học Dược bệnh viện 2021): tr. 197-202.
8. Rolls CA et al (2017) The relationship between knowledge, health literacy, and adherence among patients taking oral anticoagulants for stroke thromboprophylaxis in atrial fibrillation. Cardiovasc Ther: 35(6).
9. Hull RD (2021) Warfarin and other VKA: Dosing and adverse effects. Available from: www.uptodate.com.
10. Deshpande CG, Kogut S, and Willey C (2018) Real-World Health Care Costs Based on Medication Adherence and Risk of Stroke and Bleeding in Patients Treated with Novel Anticoagulant Therapy. J Manag Care Spec Pharm 24(5): 430-439.
11. Borne RT et al (2017) Adherence and outcomes to direct oral anticoagulants among patients with atrial fibrillation: Findings from the veterans health administration. BMC Cardiovasc Disord 17(1): 236.
12. Phạm Hồng Thắm, N.T.V.T., Võ Thị Kiều Quyên (2020) Đánh giá tư vấn của dược sĩ trong sử dụng thuốc kháng đông tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định.
13. Tang EO et al (2003) Relationship between patients' warfarin knowledge and anticoagulation control. Ann Pharmacother 37(1): 34-39.