Giá trị của chỉ số easix trong tiên lượng mức độ nặng và suy tạng ở bệnh nhân viêm tụy cấp

Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá giá trị của chỉ số EASIX (Endothelial Activation and Stress Index) trong dự báo mức độ nặng và tiên lượng suy tạng ở bệnh nhân viêm tụy cấp. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả, theo dõi dọc, tiến cứu, không nhóm chứng trên 121 bệnh nhân được chẩn đoán viêm tụy cấp theo tiêu chuẩn Atlanta hiệu chỉnh 2012, điều trị tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Bệnh viện Quân y 103 từ tháng 06/2025 đến tháng 05/2026. Chỉ số EASIX được tính theo công thức LDH × Creatinine/Số lượng tiểu cầu từ xét nghiệm đầu tiên trong vòng 24 giờ nhập viện. Suy tạng được xác định khi điểm SOFA ≥ 2. Giá trị tiên lượng của EASIX được đánh giá thông qua diện tích dưới đường cong ROC (AUROC), với điểm cắt tối ưu được xác định theo chỉ số Youden. Kết quả: Thể viêm tụy cấp phù nề chiếm 82,6%, thể hoại tử 17,4%. Tỷ lệ viêm tụy cấp mức độ nặng là 15,7% và tỷ lệ suy tạng là 19%, trong đó suy 1 tạng chiếm 65,2%, suy ≥ 2 tạng chiếm 34,8%. Chỉ số EASIX có giá trị khá tốt trong tiên lượng viêm tụy cấp mức độ nặng với AUROC = 0,802 (95% CI: 0,68 - 0,92; p<0,001); tại điểm cắt 1,5, độ nhạy đạt 78,9% và độ đặc hiệu 80,4%. Trong tiên lượng suy tạng, EASIX đạt AUROC = 0,79 (95% CI: 0,68 - 0,90; p<0,001); tại điểm cắt 1,21, độ nhạy 82,6% và độ đặc hiệu 72,4%. Đối với tiên lượng hoại tử tụy, EASIX có AUROC = 0,735 (95% CI: 0,62–0,85; p=0,001) tại điểm cắt 1,13. Kết luận: Chỉ số EASIX là một công cụ tiên lượng đơn giản, khả thi và có giá trị tốt trong dự báo mức độ nặng và suy tạng ở bệnh nhân viêm tụy cấp, có thể áp dụng ngay trong 24 giờ đầu nhập viện để phân tầng nguy cơ.