Báo cáo hai trường hợp: Viêm tụy cấp liên quan đến tăng canxi huyết do cường cận giáp nguyên phát

  • Nguyễn Mạnh Cường Bệnh viện TWQĐ 108
  • Đinh Thị Hải Hà Bệnh viện TWQĐ 108
  • Nguyễn Đức Nhật Bệnh viện TWQĐ 108
  • Nguyễn Minh Hồng Bệnh viện TWQĐ 108
  • Vũ Thị Lệ Bệnh viện TWQĐ 108
  • Trần Thái Hà Bệnh viện TWQĐ 108
  • Luyện Trung Kiên Bệnh viện TWQĐ 108
  • Đồng Thị Thu Trang Bệnh viện TWQĐ 108

Main Article Content

Keywords

Viêm tụy cấp, tăng canxi huyết, cường cận giáp nguyên phát

Tóm tắt

Viêm tụy cấp liên quan đến tăng canxi huyết là một nguyên nhân hiếm gặp, chiếm khoảng 1,5–8% các trường hợp. Trong đó, cường cận giáp nguyên phát (Primary hyperparathyroidism - PHPT) được ghi nhận là nguyên nhân hàng đầu gây tăng canxi huyết, có thể dẫn đến viêm tụy cấp. Mối liên quan giữa PHPT và viêm tụy cấp đã được nhắc đến trong y văn; tuy nhiên, mối liên quan này hiện vẫn chưa được xác lập rõ ràng do thiếu dữ liệu từ các nghiên cứu lớn. Trong bài báo này, chúng tôi trình bày hai trường hợp viêm tụy cấp tái phát không rõ nguyên nhân, sau đó phát hiện tăng canxi huyết, PTH cao và được chẩn đoán PHPT. Cả hai bệnh nhân đều được điều trị bằng phẫu thuật cắt tuyến cận giáp, sau phẫu thuật nồng độ canxi và PTH trở về mức bình thường và không ghi nhận tái phát viêm tụy. Báo cáo nhằm nhấn mạnh rằng tăng canxi huyết là nguyên nhân cần được xem xét trong những trường hợp viêm tụy cấp tái phát chưa rõ nguyên nhân, đặc biệt đã có ghi nhận tăng canxi huyết trong các đợt viêm tụy cấp trước đó; và đề xuất PHPT như một yếu tố nguy cơ góp phần vào quá trình sinh bệnh học của viêm tụy cấp.

Article Details

Các tài liệu tham khảo

1. Sunkara T, Caughey ME, Rawla P et al (2018) Severe acute pancreatitis as an index clinical manifestation of parathyroid adenoma. Cureus 10(4): 2445.
2. Kumar Tiwari A, Kumar V, Yadav DP et al (2022) Hypercalcemia - an enigmatic cause of acute pancreatitis. J Clin Transl Res 8(3): 176-180.
3. Jo IH, Paik CN (2020) Acute pancreatitis with hypercalcemia as initial manifestation of multiple myeloma. Korean J Gastroenterol 75(4): 220-224.
4. Egea Valenzuela J, Belchí Segura E, Sánchez Torres A et al (2009) Acute pancreatitis associated with hypercalcemia: A report of two cases. Rev Esp Enferm Dig 101(1): 65-69.
5. Tsang SW, Guan YF, Wang J et al (2016) Inhibition of pancreatic oxidative damage by stilbene derivative dihydro-resveratrol: Implication for treatment of acute pancreatitis. Sci Rep 6: 22859.
6. Sadiq NM, Naganathan S, Badireddy M (2023) Hypercalcemia, StatPearls Publishing, Treasure Island (FL).
7. Haverback BJ, Dyce B, Bundy H et al (1960) Trypsin, trypsinogen and trypsin inhibitor in human pancreatic juice. Am J Med 29: 421-433.
8. Cope O, Culver PJ, Mixter CG et al (1957) Pancreatitis, a diagnostic clue to hyperparathyroidism. Ann Surg 145: 857-863.
9. Felderbauer P, Karakas E, Fendrich V et al (2008) Pancreatitis risk in primary hyperparathyroidism: relation to mutations in the SPINK1 trypsin inhibitor (N34S) and the cystic fibrosis gene. Am J Gastroenterol 103: 368-374.
10. Sadiq NM, Anastasopoulou C, Patel G, et al (2025) Hypercalcemia. [Updated 2024 May 7]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430714/.
11. Bai HX, Giefer M, Patel M et al (2012) The association of primary hyperparathyroidism with pancreatitis. J Clin Gastroenterol 46: 656-661.
12. Goyal A, Anastasopoulou C, Ngu M et al (2025) Hypocalcemia. StatPearls. StatPearls Publishing, Treasure Island (FL).
13. Rani S and Sharma M (2025) Evaluation of prognostic significance of hypocalcaemia and hypoalbuminemia in patients with acute pancreatitis: A prospective observational study. International Journal of Advanced Research, 13(3): 230–236.
14. Ma YB, Hu J, Duan YF (2019) Acute pancreatitis connected with hypercalcemia crisis in hyperparathyroidism: A case report. WJCC 7(16): 2367–2373.
15. Bilezikian JP, Khan AA, Silverberg SJ et al (2020) Evaluation and Management of Primary Hyperparathyroidism: Summary Statement and Guidelines from the Fifth International Workshop. Journal of Bone and Mineral Research 37(11): 2293-2314.
16. Walker MD and Shane E (2022) Hypercalcemia: A Review. JAMA 328(16): 1624-1636.
17. Wilhelm SM, Wang TS, Ruan DT et al (2016) The American Association of Endocrine Surgeons Guidelines for Definitive Management of Primary Hyperparathyroidism. JAMA Surg 151(10): 959.