Tối ưu hóa sử dụng colistin với sự tham gia của dược sĩ lâm sàng tại các đơn vị hồi sức tích cực

Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá tác động của việc triển khai chương trình quản lý sử dụng colistin có sự tham gia của dược sĩ lâm sàng đối với thực hành kê đơn và kết quả điều trị các bệnh nhân nặng tại Bệnh viện Quân y 103 (BVQY 103). Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu bán thực nghiệm trước–sau, có so sánh nhóm chứng lịch sử, thực hiện tại các đơn vị hồi sức tích cực tại BVQY 103. Bệnh nhân sử dụng colistin đường tĩnh mạch ở nhóm chứng lịch sử từ 6/2022 đến tháng 6/2023 được so sánh với nhóm can thiệp là các bệnh nhân điều trị trong giai đoạn can thiệp từ tháng 3 đến tháng 7/2025 khi áp dụng rà soát bắt buộc của dược sĩ lâm sàng trước khi sử dụng; phương pháp ghép cặp theo điểm xu hướng được sử dụng để cân bằng đặc điểm ban đầu. Các chỉ số đánh giá gồm tính phù hợp của liều dùng, mức sử dụng kháng sinh, đáp ứng lâm sàng/vi sinh và tổn thương thận cấp. Kết quả: Có 42 bệnh nhân sử dụng colistin trong giai đoạn can thiệp; dược sĩ lâm sàng đưa ra 48 khuyến cáo cho 35 bệnh nhân (83,3%), với tỷ lệ chấp thuận 81,3%. Sau ghép cặp 1:1 (33 cặp), nhóm can thiệp có tỷ lệ tuân thủ phác đồ cao hơn về liều nạp (81,3% so với 61,1%), khoảng cách liều (100% so với 83,3%; p=0,042) và liều duy trì (69,7% so với 42,4%; p=0,047); thời gian điều trị colistin ngắn hơn (8 so với 12 ngày; p=0,038), thời gian dùng kháng sinh chung ngắn hơn (21 so với 29 ngày; p=0,008) và tổng liều colistin tích lũy thấp hơn (66 so với 86 MIU; p=0,035). Tỷ lệ tổn thương thận cấp trong quá trình điều trị colistin ở nhóm can thiệp thấp hơn nhóm chứng (18,2% so với 36,0%), tuy sự khác biệt chưa có ý nghĩa thống kê (p=0,207). Kết luận: Việc triển khai chương trình quản lý sử dụng colistin có sự tham gia bắt buộc của dược sĩ lâm sàng có liên quan với cải thiện tính phù hợp của chế độ liều và giảm một số chỉ số sử dụng kháng sinh ở bệnh nhân nặng. Kết quả nghiên cứu ủng hộ vai trò của dược sĩ lâm sàng trong quản lý sử dụng colistin tại bệnh viện.