Tác dụng bổ sung Vitamin D đối với một số chỉ số viêm ở bệnh nhân bỏng nặng

  • Nguyễn Thị Hương Bệnh viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác, Học viện Quân y
  • Phạm Đức Minh Bộ môn Dinh Dưỡng, Học viện Quân y
  • Nguyễn Như Lâm Bệnh viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác, Học viện Quân y

Main Article Content

Keywords

Bỏng, vitamin D, tỷ số bạch cầu trung tính trên lympho NLR, chỉ số đáp ứng viêm hệ thống SIRI.

Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá tác dụng bổ sung vitamin D đối với chỉ số viêm ở bệnh nhân bỏng nặng. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng có nhóm chứng, trên 104 bệnh nhân bỏng nặng điều trị tại Khoa Hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác từ tháng 3/2023 đến tháng 9/2025. Nhóm 1 (đối chứng) gồm 63 bệnh nhân điều trị theo quy trình điều trị thường quy của Bệnh viện, Nhóm 2 (can thiệp) gồm 41 bệnh nhân được điều trị tương tự và bổ sung vitamin D3 với tổng liều 500.000 IU chia trong 5 ngày liên tiếp. Tỷ số bạch cầu trung tính trên bạch cầu lympho (neutrophil-to-lymphocyte ratio -NLR) và chỉ số đáp ứng viêm hệ thống (systemic inflammation response index- SIRI) được đánh giá tại các thời điểm ngày nhập viện (T0), ngày 7 (T7), ngày 14 (T14), ngày 28 (T28). Sự thay đổi theo thời gian của chỉ số viêm được phân tích bằng mô hình hỗn hợp tuyến tính (LMM) đối với ln(NLR), và phương trình ước lượng tổng quát GEE đối với SIRI. Kết quả: Giá trị NLR tương đồng giữa hai nhóm ở T0 và T7, bắt đầu khác biệt có ý nghĩa thống kê từ T14 với nhóm bổ sung vitamin D thấp hơn nhóm chứng 20,8% (p=0,041) và đến T28 thấp hơn 31,1% (p=0,007). NLR giảm trung bình 3,16% mỗi ngày ở nhóm can thiệp so với 1,47% mỗi ngày ở nhóm chứng (p=0,004); Tương tác nhóm × ngày có ý nghĩa thống kê (p=0,004). Giá trị SIRI tương đồng giữa 2 nhóm ở T0 và T7, bắt đầu khác biệt có ý nghĩa thống kê tại T14 và T28. Tỷ số SIRI can thiệp/chứng giảm còn 0,720 tại T14 và 0,640 tại T28, với tương tác nhóm × thời gian có ý nghĩa tương ứng tại T14 (p=0,004) và T28 (p=0,013). SIRI giảm trung bình khoảng 3,7% mỗi ngày ở nhóm bổ sung vitamin D so với 0,8% mỗi ngày ở nhóm chứng; tương tác nhóm × ngày có ý nghĩa thống kê (p<0,001). Kết luận: Bổ sung vitamin D3 với tổng liều 500.000 IU chia trong 5 ngày liên tiếp trên bệnh nhân bỏng nặng thiếu vitamin D có liên quan với mức giảm chỉ số viêm NLR và SIRI, giảm rõ vào ngày 14 đến ngày 28 sau bổ sung.

Article Details

Các tài liệu tham khảo

1. Garner KM, Zavala S, Pape KO et al (2022) A multicenter study analyzing the association of vitamin D deficiency and replacement with infectious outcomes in patients with burn injuries. Burns: Journal of the International Society for Burn Injuries 48(6): 1319-1324. doi:10.1016/j.burns.2021.10.020
2. Zavala S, Larson J, O'Mahony M, Rech MA (2020) Impact of insufficient admission vitamin D serum concentrations on sepsis incidence and clinical outcomes in patients with thermal injury. Burns: journal of the International Society for Burn Injuries 46(1): 172-177. doi:10.1016/j.burns.2019.02.025
3. Gottschlich MM, Mayes T, Khoury J, Kagan RJ (2017) Clinical trial of vitamin D(2) vs D(3) supplementation in critically Ill pediatric burn patients. JPEN Journal of parenteral and enteral nutrition 41(3): 412-421. doi:10.1177/0148607115587948
4. Ghadimi E, Rahbar R, Jafarzade E, Mansoori A (2025) Effects of vitamin D3 supplementation on the recovery of hospitalized burn patients: A randomized double-blind controlled trial. BMC Nutr 11(1): 37. doi:10.1186/s40795-025-01024-2
5. Holick MF, Binkley NC, Bischoff-Ferrari HA et al (2011) Evaluation, Treatment, and Prevention of Vitamin D Deficiency: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 96(7): 1911-1930. doi:10.1210/jc.2011-0385
6. Smith EM, Jones JL, Han JE et al (2018) High-Dose Vitamin D(3) Administration Is Associated With Increases in Hemoglobin Concentrations in Mechanically Ventilated Critically Ill Adults: A Pilot Double-Blind, Randomized, Placebo-Controlled Trial. JPEN Journal of parenteral and enteral nutrition. 42(1): 87-94. doi:10.1177/0148607116678197
7. Ghadimi E, Rahbar R, Jafarzade E, Mansoori A (2025) Effects of vitamin D3 supplementation on the recovery of hospitalized burn patients: A randomized double-blind controlled trial. BMC Nutrition 11(1):37. doi:10.1186/s40795-025-01024-2
8. Hung TD, Lam NN, Hung NT (2024) Prognostic values of neutrophil/lymphocyte ratio in severe burn patients. Annals of burns and fire disasters 37(2): 124-129.
9. Dziedzic EA, Gąsior JS (2022) The Association between Serum Vitamin D Concentration and New Inflammatory Biomarkers-Systemic Inflammatory Index (SII) and Systemic Inflammatory Response (SIRI)-In Patients with Ischemic Heart Disease. 14(19). doi:10.3390/nu14194212
10. Tabatabaeizadeh SA, Avan A (2017) High Dose Supplementation of Vitamin D Affects Measures of Systemic Inflammation: Reductions in High Sensitivity C-Reactive Protein Level and Neutrophil to Lymphocyte Ratio (NLR) Distribution. 118(12): 4317-4322. doi:10.1002/jcb.26084
11. Maghbooli Z, Sahraian MA, Jamalimoghadamsiahkali S et al (2021) Treatment With 25-Hydroxyvitamin D(3) (Calcifediol) Is Associated With a Reduction in the Blood Neutrophil-to-Lymphocyte Ratio Marker of Disease Severity in Hospitalized Patients With COVID-19: A Pilot Multicenter, Randomized, Placebo-Controlled, Double-Blinded Clinical Trial. Endocrine practice: Official journal of the American College of Endocrinology and the American Association of Clinical Endocrinologists 27(12): 1242-1251. doi:10.1016/j.eprac.2021.09.016
12. Zhao H, Zhao Y, Fang Y, Zhou W, Zhang W, Peng J (2025) The Relationship Between Novel Inflammatory Markers and Serum 25-Hydroxyvitamin D Among US Adults. Immunity, inflammation and disease 13(1): 70115. doi:10.1002/iid3.70115.