Đặc điểm hình ảnh và giá trị của chụp cắt lớp vi tính động mạch vành trong chẩn đoán rò động mạch vành đổ vào động mạch phổi: Báo cáo chuỗi ca lâm sàng

Tóm tắt

Mục tiêu: Mô tả đặc điểm hình ảnh và giá trị của chụp cắt lớp vi tính động mạch vành (Coronary Computed Tomography Angiography - CCTA) trong phát hiện rò động mạch vành (Coronary Artery Fistula - CAF) đổ vào động mạch phổi thông qua chuỗi ca lâm sàng. Đối tượng và phương pháp: Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện dưới dạng chuỗi ca lâm sàng, bao gồm 3 bệnh nhân được phát hiện rò động mạch vành đổ vào động mạch phổi tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108; Tiêu chuẩn lựa chọn và chỉ định chụp CCTA: Các bệnh nhân được phát hiện rò động mạch vành đổ vào động mạch phổi trên chụp CCTA. Hình ảnh chụp CCTA có chất lượng tốt, cho phép đánh giá rõ nguồn gốc, đường đi và vị trí dẫn lưu của mạch rò. Có đầy đủ thông tin lâm sàng và dữ liệu hình ảnh phục vụ phân tích. Chỉ định chụp CCTA bao gồm: Nghi ngờ bệnh lý động mạch vành hoặc rò động mạch vành trên lâm sàng hoặc các phương tiện chẩn đoán ban đầu (siêu âm tim, điện tâm đồ), đánh giá giải phẫu trước can thiệp hoặc phẫu thuật, và theo dõi sau điều trị. Các bệnh nhân có nhịp tim ổn định (có thể kiểm soát bằng thuốc nếu cần), có khả năng nín thở theo hướng dẫn và đồng ý tham gia nghiên cứu được đưa vào phân tích; Tiêu chuẩn loại trừ và chống chỉ định chụp CCTA: Những bệnh nhân có chống chỉ định hoặc không phù hợp để thực hiện chụp CCTA được loại trừ khỏi nghiên cứu. Các tiêu chuẩn loại trừ bao gồm: Suy thận nặng (mức lọc cầu thận ước tính < 30mL/phút/1,73 m²), tiền sử dị ứng nặng với thuốc cản quang chứa iod, phụ nữ có thai hoặc nghi ngờ có thai, và bệnh nhân không thể hợp tác nín thở trong quá trình chụp. Ngoài ra, các trường hợp có nhịp tim nhanh hoặc không đều (như rung nhĩ, ngoại tâm thu nhiều) không kiểm soát được bằng thuốc, làm giảm chất lượng hình ảnh, có thể bị loại trừ nếu chất lượng hình ảnh không đủ cho  phân tích. Bệnh nhân có vôi hóa động mạch vành lan tỏa nặng hoặc thể trạng béo phì nặng gây hạn chế chất lượng hình ảnh được cân nhắc loại trừ. Bệnh nhân có rối loạn đông máu chưa kiểm soát, có tiền sử can thiệp hoặc phẫu thuật mạch vành trước đó. Thiếu dữ liệu lâm sàng hoặc hình ảnh cần thiết. Trong bối cảnh rò động mạch vành, các trường hợp có chỉ định can thiệp cấp cứu hoặc cần đánh giá huyết động tức thì không được chỉ định chụp CCTA mà chuyển sang chụp mạch vành xâm lấn; Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả hồi cứu dạng chuỗi ca lâm sàng. Chuỗi ca lâm sàng gồm ba bệnh nhân, được khảo sát bằng CCTA trên hệ thống máy CT 256 dãy đầu thu, có khả năng tái tạo 512 lát cắt (Revolution CT, GE Healthcare). Hình ảnh CCTA được tái tạo bằng các kỹ thuật dựng hình thể tích (Volume Rendering - VR), tái tạo cường độ tối đa (Maximum Intensity Projection - MIP) và tái tạo đa mặt phẳng (Multiplanar Reconstruction - MPR) nhằm đánh giá nguồn gốc, đường đi và vị trí dẫn lưu của mạch rò. Kết quả: Trong ba ca báo cáo đều phát hiện nhánh mạch bất thường xuất phát từ động mạch liên thất trước (Left Anterior Descending artery - LAD), trong đó có 1 ca phát hiện thêm có rò từ động mạch vành phải (Right Coronary Artery - RCA), với đường đi ngoằn ngoèo và dẫn lưu vào thân động mạch phổi. Kết luận: CCTA là phương pháp không xâm lấn cho phép đánh giá chính xác giải phẫu, đường đi và vị trí dẫn lưu của rò động mạch vành, qua đó đóng vai trò quan trọng trong tiếp cận chẩn đoán các bất thường mạch vành ^{5, 8}.