Hội chứng Alport liên kết nhiễm sắc thể X do biến thể COL4A5 c.1826G>A (p.Gly609Asp): Báo cáo ca lâm sàng và phân tích di truyền

  • Nghiêm Xuân Hoàn Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
  • Mai Thanh Hải Linh Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

Main Article Content

Keywords

Hội chứng Alport, COL4A5, biến thể missense glycin, hội chứng thận hư kháng steroid, giải trình tự gen thế hệ mới.

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Hội chứng Alport liên kết nhiễm sắc thể X (XLAS) do đột biến gen COL4A5 là bệnh thận di truyền hay gặp nhất ở nam giới trẻ tuổi, với biểu hiện đa dạng từ tiểu máu đơn độc đến suy thận giai đoạn cuối. Giải trình tự gen thế hệ mới (NGS) đang ngày càng được ứng dụng để phát hiện các biến thể mới, đặc biệt tại các cơ sở y tế Việt Nam. Giới thiệu ca bệnh: Bệnh nhân nam, sinh năm 2007, là con thứ hai trong gia đình, có một anh trai khỏe mạnh, được phát hiện mang biến thể hemizygous COL4A5 NM_033380.3: c.1826G>A (p.Gly609Asp) - biến thể thay glycin bảo tồn cao bằng aspartat trong motif Gly-X-Y của vùng collagenous. Biến thể này chưa được phân loại trên ClinVar, được đánh giá là "có khả năng gây bệnh" (likely pathogenic) theo tiêu chí ACMG/AMP (PM1+PM2+PP3+PP4). Bàn luận: Xét nghiệm NGS panel gen bệnh cầu thận ở bệnh nhân nam, thận hư khởi phát sớm, tiểu máu và kháng corticoid giúp phân biệt thận hư vô căn với bệnh di truyền như Alport. Sử dụng sớm và duy trì ức chế hệ renin‑angiotensin (ACEi/ARB) liều tối đa dung nạp là chiến lược cốt lõi để trì hoãn suy thận giai đoạn cuối. Phát hiện biến thể COL4A5 p.Gly609Asp là cơ sở để sàng lọc cho các thành viên nữ trong gia đình, tư vấn các lựa chọn sinh sản. Kết luận: Ca bệnh xác nhận giá trị của NGS panel đa gen trong chẩn đoán phân biệt hội chứng thận hư ở trẻ em. Phát hiện biến thể COL4A5 c.1826G>A giúp xác định căn nguyên di truyền, tránh điều trị ức chế miễn dịch không cần thiết và định hướng chiến lược bảo tồn thận, tư vấn di truyền gia đình.

Article Details

Các tài liệu tham khảo

1. Daga S et al (2020) New frontiers to cure Alport syndrome: COL4A3 and COL4A5 gene editing in podocyte-lineage cells. European Journal of Human Genetics 28(4): 480-490.
2. Savige J et al (2022) Guidelines for Genetic Testing and Management of Alport Syndrome. Clin J Am Soc Nephrol 17(1): p. 143-154.
3. Morinière, V., et al., Improving mutation screening in familial hematuric nephropathies through next generation sequencing. J Am Soc Nephrol, 2014. 25(12): p. 2740-51.
4. Lim TST et al (2025) Pathogenic variants in the Alport genes are prevalent in the Singapore multiethnic population with highest frequency in the Chinese. Sci Rep 15(1): 7691.
5. Wang S et al (2022) Identification of Four Novel COL4A5 Variants and Detection of Splicing Abnormalities in Three Chinese X-Linked Alport Syndrome Families. Front Genet 13: 847777.
6. Lo Re C, Kim JJ, and Fornoni A (2026) From RAAS blockade to regenerative medicine: evolving treatment strategies in Alport syndrome. Pediatr Nephrol 41(3): p. 607-619.
7. Pan S, Yu R, and Liang S (2023) Case report: A case report of Alport syndrome caused by a novel mutation of COL4A5. Front Genet 14: 1216809.