ISSN: 1859 - 2872
Ứng dụng công cụ định liều chính xác tích hợp thông tin gen CYP3A5 trong chỉnh liều tacrolimus trên bệnh nhân ghép thận tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
Main Article Content
Keywords
Tóm tắt
Mục tiêu: Phân tích kết quả tư vấn liều tacrolimus, tiến hành bởi dược sĩ sử dụng mô hình dược động học quần thể (PopPK) có tích hợp kiểu gen CYP3A5 trên quần thể bệnh nhân ghép thận. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả, tiến cứu theo dõi dọc, thông qua hoạt động dược lâm sàng trên 42 bệnh nhân ghép thận điều trị tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 từ tháng 6/2024 đến tháng 3/2025. Bệnh nhân được tư vấn liều ban đầu và liều hiệu chỉnh của tacrolimus, sử dụng phần mềm có mô hình PopPK tích hợp kiểu gen CYP3A5. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ bệnh án và quá trình điều trị, xử lý bằng phần mềm Rstudio. Kết quả: Tổng cộng 36/42 bệnh nhân trong nghiên cứu xét nghiệm được kiểu gen CYP3A5, với 55,56% mang kiểu gen CYP3A5*1*3 và CYP3A5*1*1 có khả năng biểu hiện enzyme chuyển hóa tacrolimus. Ở liều khởi đầu, tỷ lệ C₀ trên ngưỡng thấp hơn ở nhóm có tư vấn dược sĩ (26,93% so với 50%). Ở giai đoạn can thiệp điều chỉnh liều, tỷ lệ nồng độ C₀ dưới và trên ngưỡng ở nhóm can thiệp đều thấp hơn có ý nghĩa thống kê (p<0,01); đồng thời, tỷ lệ đạt mục tiêu điều trị cao hơn đáng kể (31,53% so với 11,54%). Ngoài ra, chỉ số C₀ trong 24 giờ đầu ở nhóm theo tư vấn cũng cao hơn có ý nghĩa thống kê (7,5ng/ml vs 6,1ng/ml, p<0,01). Kết luận: Tư vấn chỉnh liều tacrolimus dựa trên mô hình dược động học quần thể kết hợp kiểu gen CYP3A5 giúp tối ưu hóa liều khởi đầu, tăng khả năng đạt nồng độ đáy sớm sau ghép và nâng cao hiệu quả cá thể hóa điều trị ở bệnh nhân ghép thận.
Article Details
Các tài liệu tham khảo
2. Chen L, Prasad GVR (2018) CYP3A5 polymorphisms in renal transplant recipients: influence on tacrolimus treatment. Pharmacogenomics and Personalized Medicine 11: 23-33.
3. Van Anh TN, Thang Viet L, Manh Van B, Toan Quoc P et al (2020) Tacrolimus Therapeutic Drug Monitoring in Vietnamese Renal Transplant Recipients. Pharmacognosy Journal 12(5).
4. Størset E, Åsberg A, Skauby M Neely M et al (2015) Improved Tacrolimus Target Concentration Achievement Using Computerized Dosing in Renal Transplant Recipients.-A Prospective, Randomized Study. Transplantation 99(10): 2158-2166.
5. Xuan NT, Hop VQ, Kien TQ, Toan PQ et al (2022) Frequencies and Association of CYP3A5 Polymorphism With Tacrolimus Concentration Among Renal Transplant Recipients in Vietnam. Transplantation Proceedings 54(8): 2140-2146.
6. Kidney Disease: Improving Global Outcomes Transplant Work G (2009) KDIGO Clinical Practice Guideline for the Care of Kidney Transplant Recipients. American Journal of Transplantation, 9(3): 1-155.
7. Vanhove T, Annaert P, Kuypers DRJ (2016) Clinical Determinants of Calcineurin Inhibitor Disposition: A Mechanistic Review. Drug Metabolism Reviews 48(1): 88-112.
8. Hoàng Xuân Sử H. T. B. N. V. K, Phạm Quốc T (2023) Khảo sát mối liên quan liều, nồng độ tacrolimus, mức lọc cầu thận với đa hình kiểu gen CYP3A5 ở người bệnh ghép thận. Tạp chí 108 - Y học Lâm sàng và Dược 18.
9. Thervet E, Loriot M, Barbier S, Buchler M et al (2010) Optimization of initial tacrolimus dose using pharmacogenetic testing. Clinical Pharmacology & Therapeutics 87(6): 721-726.
10. A. N. T V. (2023) Nghiên cứu dược động học lâm sàng trong giám sát nồng độ tacrolimus trên bệnh nhân ghép thận điều trị tại Bệnh viện Quân Y 103. Luận án tiến sĩ, Hà Nội.
11. Francke MI, Hesselink DA, Andrews LM, van Gelder T et al (2022) Model-Based Tacrolimus Follow-up Dosing in Adult Renal Transplant Recipients: A Simulation Trial. Therapeutic Drug Monitoring 44(5): 606-614.
12. Bộ Y tế (2022) Dược thư Quốc gia Việt Nam. Tập 2, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội.
13. Wang J, Pasternak AL, Maggo S, Mindanao R et al (2025) CYP3A5 pharmacogenetic testing for tacrolimus in pediatric heart transplant patients: A budget impact analysis. Pharmacogenetics and Genomics 35(2): 81-86.
14. Deininger KM, Anderson HD, Patrinos GP, Mitropoulou C et al (2024) Cost-effectiveness analysis of CYP3A5 genotype-guided tacrolimus dosing in solid organ transplantation using real-world data. Pharmacogenomics Journal 24(3): 14.
Article Sidebar
